การจัดฟันไม่ใช่เรื่องของความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีความสำคัญต่อสุขภาพช่องปากและการทำงานของระบบบดเคี้ยวอีกด้วย คำถามที่พบบ่อยที่สุดคือ "อายุเท่าไหร่ถึงจะเริ่มจัดฟันได้?" คำตอบคือ... ไม่มีคำตอบที่ตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย แต่เราสามารถแบ่งช่วงอายุที่เหมาะสมที่สุดได้ดังนี้ค่ะ
👶 ช่วงวัยเด็ก (อายุ 6-10 ปี) - การจัดฟันระยะที่ 1 (Phase 1 Orthodontics)
ช่วงนี้ถือเป็นช่วงสำคัญสำหรับการตรวจเช็ค ครั้งแรก ที่ทันตแพทย์จัดฟัน (Orthodontist) ค่ะ
เน้นอะไร? เน้นการแก้ไขปัญหาโครงสร้างขากรรไกรที่ผิดปกติอย่างรุนแรง หรือปัญหาที่อาจจะส่งผลเสียต่อการขึ้นของฟันแท้ในอนาคต
ทำไมต้องทำเร็ว?
เพื่อ นำทาง (Guide) การขึ้นของฟันแท้ให้เป็นไปในทิศทางที่ถูกต้อง
เพื่อแก้ไขปัญหาโครงสร้างขากรรไกร (เช่น ขากรรไกรบนแคบ หรือขากรรไกรล่างยื่น/หดมาก) ขณะที่ขากรรไกรยังเจริญเติบโตอยู่ ทำให้การรักษาทำได้ง่ายและมีประสิทธิภาพมากกว่าการรอจนโตเต็มที่
ลดความเสี่ยงของฟันหน้าได้รับบาดเจ็บ หากฟันยื่นมากเกินไป
เครื่องมือที่ใช้: มักจะเป็นเครื่องมือแบบถอดได้ หรือเครื่องมือที่ออกแบบมาเพื่อขยายขากรรไกรโดยเฉพาะ
👧👦 ช่วงวัยรุ่น (อายุ 10-14 ปี) -
จัดฟันอุบล ช่วงเวลาทองของการจัดฟัน (The Golden Age)
ช่วงนี้เป็นช่วงที่ฟันแท้ขึ้นมาเกือบครบแล้ว และเป็นช่วงที่ร่างกายมีการเจริญเติบโตของขากรรไกรอย่างรวดเร็ว (Growth Spurt)
เน้นอะไร? การจัดฟันเต็มรูปแบบ (Full Braces) เพื่อแก้ไขการสบฟันที่ไม่เหมาะสมและเรียงฟันให้สวยงาม
ทำไมช่วงนี้ถึงดีที่สุด?
การเคลื่อนที่ของฟัน: ฟันสามารถเคลื่อนที่ได้ดีและรวดเร็ว เนื่องจากเนื้อเยื่อรอบฟันมีการตอบสนองที่ดี
การแก้ไขโครงสร้าง: หากยังมีปัญหาเกี่ยวกับขากรรไกรเล็กน้อย การใช้เครื่องมือจัดฟันร่วมกับ การเจริญเติบโต (Growth) ของร่างกายจะช่วยให้ผลลัพธ์ดียิ่งขึ้นโดยไม่ต้องผ่าตัด (ในบางกรณี)
เครื่องมือที่ใช้: จัดฟันแบบโลหะ, จัดฟันแบบเซรามิก, หรือ จัดฟันใส (Invisalign)
👩🦱👨🦱 ช่วงวัยผู้ใหญ่ (อายุ 18 ปีขึ้นไป) - ไม่สายเกินไป!
การจัดฟันในวัยผู้ใหญ่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมาก และ อายุไม่ใช่ข้อจำกัด ในการจัดฟันค่ะ
เน้นอะไร? การแก้ไขปัญหาฟันซ้อนเก, ช่องว่างระหว่างฟัน, การสบฟันที่ผิดปกติ, หรือเพื่อเตรียมช่องปากก่อนการทำฟันปลอม/รากฟันเทียม
ข้อดี: ผู้ใหญ่มีความเข้าใจและมีวินัยในการดูแลเครื่องมือจัดฟันและปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์มากกว่า
ข้อควรพิจารณา:
การเคลื่อนที่ของฟัน: อาจจะช้ากว่าวัยรุ่นเล็กน้อย เนื่องจากกระดูกขากรรไกรหยุดการเจริญเติบโตแล้ว
การผ่าตัด: หากมีปัญหาโครงสร้างขากรรไกรที่รุนแรงและต้องการแก้ไขอย่างสมบูรณ์ อาจจำเป็นต้องมีการจัดฟันร่วมกับการ ผ่าตัดขากรรไกร (Orthognathic Surgery)
สุขภาพช่องปาก: ต้องมั่นใจว่าเหงือกและกระดูกรอบฟันอยู่ในสภาพแข็งแรงและไม่มีโรคปริทันต์ (Periodontal Disease)